Haar/bont/vacht: een beknopt overzicht

      4 Reacties op Haar/bont/vacht: een beknopt overzicht

In onderstaand stuk wordt een beknopt overzicht gegeven van de meest gebruikte haar/bont/vacht soorten voor het vliegbinden. Over het algemeen is haar goed te gebruiken als dubbing of toevoeging aan dubbing. Staarthaar wat meestal wat langer is wordt vaak gebruikt als vleugel materiaal. Sommige vachten lenen zich uitstekend om er dunne repen huid met haar, de zogenaamde zonker strips, uit te snijden. Hier en daar zijn er wat verwijzingen naar youtube filmpjes of web pagina’s met een SBS (step by step).

Rabbit/konijn

Snowshoe rabbit.

Konijnenvacht: heerlijk zacht materiaal en zeker wat anders dan hazevacht, daar zitten veel stuggere haren in, vooral het masker van de haas en de oren. De ondervacht van haas is wel te vergelijken met konijn en voor dezelfde mogelijkheden te gebruiken. Als levend beest geliefd bij kinder mede vanwege de zachte vacht. De vacht is uitstekend om dubbing van te maken. Het is goedkoop materiaal, het geeft hele fijne dubbing die goed te spinnen is op je binddraad, het is zeer gemakkelijk te verven en dus in heel veel kleuren te verkrijgen, en het neemt heel goed water op. Als dubbing dus zeer geschikt voor nimf- en emerger lijfjes. Ook als zonker strips is konijn te gebruiken in streamers. Er zijn 2 types zonker strips: de zonker strip en de cross-cut zonker strip. De “normale” zonker strip is gesneden met de lengte van de vacht mee (van kop tot staart). Hierdoor staan de haren op de zonker strip wat naar achteren. Deze zonker strips zijn geschikt om als lijf/staart in te binden op de haaksteel. De cross-cut zonker strip is dwars uit de vacht gesneden, waardoor de haren recht op de huidstrip staan. De cross-cut strips kun je om de haaksteek wikkelen (palmeren). Snowshoe rabbit is apart geval. De naam doet vermoeden dat het een konijn is, maar het is een haas en wel de amerikaanse haas. Hij wordt ook wel snowshoe hare genoemd. het voorvoegsel “snowshoe” heeft het beest te danken aan zijn enorme achterpoten. De haren op de poten zijn springerig/frommelig/gekreukt en enigszins doorzichtig. De haren zijn zeer waterafstotend waardoor ze een ontzettend groot drijfvermogen hebben.

Streamer met staart van “normale” zonker strip en lijf/kop van een cross-cut zonker strip.

Droge vlieg met wing van snowshoe rabbit.

 

 

 

 

 

 

Deer/hert

Natuurlijke kleurvariaties van hertenvacht.

Als we het over hert hebben dan hebben we het over  diverse soorten: ree (roe), damhert (fallow deer), wapiti (elk), coastal deer (familie van muildierhert), chinees waterree (chinese water deer), rendier (reindeer) en vast nog wel een paar meer. Iedere soort met zijn eigen specifieke kenmerken en natuurlijke kleuren. Er zijn eigenlijk 2 toepassingen voor hertenhaar: als vleugel voor droge vliegjes en als lijf en kop op muddler-achtige vliegen en streamers. Het hertenhaar wat we kunnen kopen is over het algemeen herfst/wintervacht vanwege het jachtseizoen. Wintervacht heeft dicht, dik haar met veel ondervacht.  Ondervacht (heel dun pluizige haartjes) is onwenselijk en moet je er van te voren uitkammen (je zou het als dubbing kunnen gebruiken). De beste stukken vacht zijn die met intacte haren van gelijke lengte op een egaal stukje huid. Voor vleugels op kleine droge vliegen wil je een kortharig stuk. Voor het spinnen van hertenhaar voor muddlers en/of streamers langer haar en de uniformiteit is van minder belang. Hertenhaar wat is geverfd (en vaak eerst gebleekt) is vaak beschadigd en de huid gekreukt en dus geschikt voor het spinnen. Als je een stuk hertenhaar koopt is het vaak krom doordat het in de verpakking heeft gezeten. Dit artikel beschrijft een simpele methode  om de haren weer recht te krijgen m.b.v. stoom of heet water. Stoom werkt overigens ook heel goed om veren weer in de oorspronkelijke vorm te krijgen.

The feather bender heeft in een 3-tal artikelen uitvoerig over dit onderwerp geschreven: The ultimate guide to deer hair, part 1, part 2, part 3

Comparadun met vleugel van hertenhaar, front aangezicht (https://www.youtube.com/watch?v=68iyPkK8VLY).

Muddler minnow met kop van gesponnen hertenhaar (https://thefeatherbender.com/2013/02/28/fly-tying-course-10-muddler-minnow/).

 

 

 

 

 

 

 

Bucktail

White tailed deer

Geverfde bucktails.

Een onderdeel van een hert, maar toch hier maar even apart genomen omdat het zo’n prominent onderdeel is of was in veel (snoek)streamers. Waarom “was” in de vorige zin: meer en meer zijn er synthetische haren/materialen op de markt die veel lichter zijn en/of minder water opnemen dan natuurlijke haren.

Bucktail snoekstreamer, https://www.nnvv.nl/vliegbinden/bucktailstreamer/

 

Squirrel/eekhoorn

Grey squirel.

Fox squirrel.

Als we het over eekhoorn hebben dan praten we over 2 amerikaanse soorten: de grey squirrel en de fox squirrel. Het haar van de vacht is als dubbing in te zetten. Ook worden er zonker strips van gesneden. De staarten van deze beestjes zijn prachtig gemarkeerd, alternerend lichte en donkere zones per haar. Staarthaar wordt veel in streamertjes verwerkt. Staarthaar is een beetje aan de stugge kant en is niet hol zoals hertehaar is. Dit zorgt ervoor dat je dit niet met grote hoeveelheden in een keer kunt inbinden anders slipt het weg onder je binddraad en kan het ronddraaien. Wat superlijm of lak op de in te binden eindjes doen voordat je het inbindt of vastzet helpt ook erg goed hiervoor.

Met squirrel dubbing https://blog.fightmasterflyfishing.com/2018/03/24/flies-red-fox-squirrel-nymph/

Met squirrel staarthaar https://www.maineflyfish.com/forums/index.php?/topic/32717-squirrel-tail-streamers/

 

 

 

 

 

 

Calf/kalf

Een kalf met staart.

Het haar van een kalfsstaart is mooi springerig/frommelig/gekreukt. Het is prachtig vleugel materiaal (als wing post of als split wing), b.v. in de Royal Wulff. En voor kleine streamer patronen waarvoor dunnere haren nodig zijn is kalfsstaart uitermate geschikt. Kleine hair wing zalmvliegen of garnaal imitaties voor op b.v. bone fish. Ook hier geldt dat dit vrij solide haar is dus goed vastzetten is belangrijk en niet te veel tegelijk inbinden. Wat ook helpt is het schuin afknippen van de eindjes wat je inbindt. Als je dan de binddraad erover wikkelt pak je steeds een aantal haren tegelijk in plaats van alles in  een keer te vast te zetten.

Staarten zonder kalf.

Royal Wulff met wing van kalfsstaart.

 

 

 

 

Arctic fox/poolvos

Arctic fox/poolvos.

Arctic fox staartstukken.

tube fly met wing van arctic fox.

 

 

 

 

 

Staartharen van de arctic fox zijn  in alle kleuren te verkrijgen. Het is een prima alternatief voor marabou ( zie Veren, een beknopt overzicht elders op deze site of via deze link). Het is heel bewegelijk  door zijn fijne structuur. Wordt gebruikt in hair wing zalmvliegen en andere streamertjes. Ook wordt dit veel gebruikt in de steelhead vliegen, maar dan in een (composite) dubbing loop. Dit zorgt dat het veel meer naar buiten staat zoals een hackle doet. Het onderhaar wat je dan meestal niet gebruikt en uit het in te binden bosje haar trekt, is erg goed om als dubbing te gebruiken, dus niet gelijk weggooien!

Moose/eland

Eland

Een groot beest wat vaak de weg oversteekt als men door het verlaten Scandinavische landschap rijdt. Voor het vliegbinden zijn de lichaamsbeharing en met name de manen interessant. De kortere lichaamsbeharing wordt gebruikt als staart voor sommige meivliegen. De langere manen zijn niet allen van dezelfde kleur en door haren met verschillende kleuren te combineren kun je prachtig gesegmenteerde lijfjes maken. In zijn boek “The Featherbender’s Fly Tying Techniques” geeft Barry Ord Clarke hier een aantal voorbeelden van.

Eland manen

Moose mane dun (https://www.youtube.com/watch?v=UzPcLXPdUvk)

 

 

 

 

 

 

 

Peccary/Pekari

Halsbandpekari

Manen van de halsbandpekari

Eigenlijk praten we dan over de halsbandpekari, de meest algemeen voorkomende van de 4 pekari soorten . Het is een middelgroot familielid van de varkens. Hun leefgebied is Zuid- en Midden Amerika en ze komen ook voor in het zuidwesten van de Verenigde Staten. De manen zijn interessant voor het vliegbinden. Op de foto hierboven kun je de rand met witte haren zien. Als je meer in close-up kijkt naar deze haren zie je dat ze alternerend donker en licht zijn. Als je van een haar een lijfje voor een vlieg maakt dan krijg je een prachtige segmentering te zien.

Meivlieg met lijfje van 1 pekari haar.

Om breuk tijdens het binden te voorkomen is het aan te bevelen om de haar wat te bevochtigen (b.v. spuug). Ook is wel het aan te raden, voor de duurzaamheid van de vlieg, om het lijfje af te lakken of te voorzien van een uv-uithardend harslaagje. Op het moment van schrijven is pekari haar in Europa lastig te verkrijgen.

 

Mink/Nerts

Amerikaanse nerts.

De europese nerts, ook wel moerasotter genaamd, is een ernstig bedreigd roofdier uit de familie van marterachtigen. De amerikaanse nerts wordt/werd intensief gefokt voor zijn pels voor de kledingindustrie en wij als vliegbinders kunnen van deze productie ook gebruik maken. Doordat het beestje wordt gefokt zijn er veel natuurlijke kleurvariaties te verkrijgen. Uiteraard kan en wordt het ook in allerlei kleuren geverfd aangeboden. Uit de vacht worden zonker strips gesneden die voor streamertjes zijn te gebruiken. De vacht van de nerts is dichter en korter dan die van een konijn en is daarom zeer geschikt voor kleinere streamers, zoals b.v. de Minkie (zie hieronder).

Booby Minkie, brown #10

Nayat, icelandic sheep en vergelijkbaar haar 
Lang soepel haar dat veel actie geeft in het water. Het komt van de nayat geit, maar vergelijkbaar haar komt van een IJslands schaap of IJslandse ponies. Dit wordt voornamelijk voor grotere (snoek)streamers en zalmvliegen gebruikt. Het is ideaal materiaal hiervoor, met veel actie en beweging maar is wel prijzig. Er zijn ook synthetische varianten gemaakt hiervan.

Marten Staal

Links

https://globalflyfisher.com/tie-better/cutting-and-buying-zonker-strips

https://globalflyfisher.com/tie-better/buying-fur-and-skin

https://globalflyfisher.com/tie-better/buying-deer-hair

Hairs and pelts – restoring deer curved hair fibers

4 thoughts on “Haar/bont/vacht: een beknopt overzicht

  1. Gerrit Boonstra

    Weer een leuk overzicht, voorzitter.
    Je houdt de beginnende binder goed op de hoogte van wat er zoal te koop is op vliegvisgebied, per onderdeel is er nog menig stuk over te schrijven als je zou willen ,om alles tot de bodem uit te spitten, maar dit is eerst wel weer genoeg om , zeker een beginner, weer de nodige dingen te onderzoeken of tot zich te nemen.

    Een tip voor diezelfde beginner, trouwens ook voor gevorderden mochten ze het niet weten ; ….. er zijn verschillende aanbieders van combi pakketten van stukjes haar of veren van verschillende kleuren in een pakket.

    I.i.g. van bucktail,kalfstaart,eekhoorn en hertehaar zijn die pakketten er, mocht je daar iets van willen aanschaffen, ze bevatten genoeg materiaal om menig vlieg/streamer van te maken, mss zelfs wel genoeg voor de rest van je leven als vliegvisser ,mocht je het geweldig spul vinden kan je altijd nog volle staarten kopen.

  2. Bert 3s

    Dat haar van hert-achtigen zo bijzonder uit gaat staan tijdens het binden is iedereen wel bekend. Soms is dat handig, andere keren niet. De reden van “dat uitstaan” is dat het haar allerlei holten in de lengterichting heeft (waarschijnlijk ter isolatie) en bij het vastzetten/stevig inbinden Knak je het min of meer. Trouwens………, vreselijk leuke stukjes meneer de voorzitter!

Laat een reactie achter op fly tying Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *